Dzisiaj mam dla Was przepis na kluski z makiem. Nie jest to potrawa, która tradycyjnie pojawia się w moim domu na Święta, jednak każdego roku staram się przygotować coś nowego dla mojej rodziny. O kluskach z makiem i innych wigilijnych deserach na bazie maku dużo opowiadała mi babcia. Chcąc przywołać odrobinę jej wspomnień w zeszłym roku pokusiłam się o przygotowanie tego dania. Kluski z makiem to staropolska potrawa wigilijna, najbardziej znana na Kaszubach i Pomorzu, ale lubiana także w wielu polskich domach. Najlepiej smakuje, gdy samodzielnie przygotujecie kluski. Jeśli nie macie na to czasu, możecie podobnie jak ja, skorzystać z gotowego makaronu. Najlepiej nadadzą się tu łazanki lub kokardki. Poniżej podam Wam także przepis na kluski domowej roboty. Jeśli zastanawia Was czemu sama z niego nie skorzystałam, to musicie mi uwierzyć na słowo, że gdybym nagle wyskoczyła z pomysłem robienia domowego makaronu pomiędzy wszystkimi innymi przygotowaniami, moja rodzicielka prawdopodobnie wyrzuciłaby mnie z kuchni. ;)

Składniki:

• porcja masy makowej (z tego przepisu)
• 200-250 g gotowego makaronu lub kluski z przepisu poniżej
• 1-2 łyżeczki słodkiej lub kwaśnej śmietany
• do dekoracji: kandyzowana skórka pomarańczowa

Przygotowanie:

Makaron gotujemy, przelewamy zimną wodą i odcedzamy. Mieszamy wraz z masą makową. Aby wszystkie składniki lepiej się połączyły dodajemy 1-2 łyżeczki słodkiej lub kwaśnej śmietany. Całość przekładamy do dużej miski i posypujemy kandyzowaną skórką pomarańczową. Podajemy na zimno lub na ciepło.

Domowe kluski:
Składniki:

• 250 g mąki + nieco do podsypania
• 1 żółtko
• około ½ szklanki ciepłej wody
• szczypta soli

Przygotowanie:

Mąkę przesiewamy na stolnicy, robimy zagłębienie nożem, wbijamy żółtko, dodajemy sól. Małym strumieniem wlewamy powoli ciepłą wodę. Zagniatamy dość elastyczne makaronowe ciasto. Rozwałkowujemy na placek o grubość około 2-3 mm, posypujemy mąką i kroimy na niewielkie kwadraciki lub podłużne paski. Zostawiamy do lekkiego przeschnięcia. Następnie gotujemy w osolonym wrzątku, osączamy i postępujemy tak samo jak w przypadku gotowego makaronu.

Smacznego!

Tylko raz w życiu pokusiłam się o upieczenie czegoś z masą makową zakupioną w sklepie. Oczywiście masa była bardzo tłusta i wodnista, przez co wypiek wylądował w koszu, bo powstał zakalec. Od tamtej pory nie używam kupnych wyrobów i masę makową przygotowuję sama. Jej wykonanie jest bardzo proste, a smak wspaniały. Zależnie od upodobań możecie modyfikować stopień słodkości oraz ilość i rodzaj użytych bakalii. Osobiście lubię, gdy masa makowa ma ich bardzo dużo. Przyznam szczerze, że najczęściej dodaję je na oko, próbując czy ich ilość mi odpowiada. W okresie Świąt lubię mieć nadmiar masy makowej, bo oprócz wypieków i wigilijnych potraw, podjadamy ją z mamą łyżkami ;).

Składniki:

(na małą porcję do przygotowania klusek z makiem, więc jeśli planujecie także świąteczne wypieki przygotujcie porcję z 500 g maku)

• 100 g suchego mielonego maku
• mleko (100-150 ml)
• 30 g cukru
• 2 łyżki stołowe cukru waniliowego
• około 150 g bakalii: 40 g rodzynek, 30 g posiekanych orzechów włoskich, 40 g kandyzowanej skórki owocowej, 40 g posiekanych suszonych owoców np. moreli, śliwek
• 2 stołowe łyżki miodu
• łyżeczka esencji pomarańczowej
• ½ stołowej łyżki masła

Przygotowanie:

Suchy mak przekładamy na sitko o drobnych oczkach i płuczemy pod zimną wodą. Mleko przelewamy do rondla i zagotowujemy. Jeszcze wrzącym mlekiem zalewamy mak, ale tylko do przykrycia. Jeśli całe mleko od razu wsiąknie, uzupełniamy jego ilość.

Całość gotujemy na wolnym ogniu pod przykryciem, pilnując aby się nie przypaliła. Po około 10 minutach ziarna maku powinny zmięknąć, a cały płyn powinien odparować. Wówczas wyłączamy gaz i odstawiamy mak do wystudzenia. Zimny mak odciskamy jeszcze z ewentualnego nadmiaru mleka (jeśli nie przygotowujecie ciasta, a np. kluski z makiem polecam zostawienie nieco wilgotniejszej masy).   

W drugim rondelku roztapiamy masło i dodajemy do niego miód. Gotową masę dodajemy do maku. Następnie wrzucamy drobno posiekane bakalie, esencję pomarańczową, cukier i cukier waniliowy. Całość dokładnie mieszamy. 

Gotową masę makową przechowujemy do 5 dni w lodówce lub zamrażamy.

Masa makowa do wypieków

Masę makową wykorzystujemy w tej postaci, bądź łączymy ją z ubitymi białkami lub całymi jajkami, aby stała się bardziej sztywna i nie odchodziła od ciasta po upieczeniu. Na masę z 500 g maku przypada od 4 do 6 ubitych na sztywną pianę białek, zależnie od konkretnego przepisu.  

Kiedy mielić mak?

Do powyższego przepisu użyłam maku zmielonego, co jest sporym ułatwieniem, ponieważ nie trzeba go mielić. Jeśli zakupicie suchy mak niemielony, po zagotowaniu z mlekiem należy go dwukrotnie zemleć w maszynce do mięsa z drobnym sitkiem. 

Czy masę makową można słodzić tylko miodem?

Można, ale miód jest płynny więc może to zmienić konsystencję masy makowej. Jeśli potrzebujecie bardziej zwartej masy, polecam jednak dodanie cukru. 

Inne dodatki do masy makowej 

Do przygotowania masy makowej możemy wykorzystać praktycznie wszystkie rodzaje bakalii: kandyzowaną skórkę, rodzynki, suszoną żurawinę, suszone morele, suszone śliwki, suszone figi, a także orzechy włoskie, orzechy nerkowca, orzechy laskowe lub podprażone migdały. Masę makową możemy wzbogacić o aromat pomarańczy oraz wanilii (w postaci cukru lub esencji). Idealnym dodatkiem będzie także alkohol: rum, likier, czy spirytus. Na porcję z 500 g maku, dodaję 30 ml alkoholu, z wyjątkiem spirytusu gdzie wystarczy ½ łyżki stołowej.